ถือคริปโตเองครั้งแรก: สร้างกระเป๋ายังไง จด seed phrase ยังไงตั้งแต่ติดตั้งแอปให้ถูกจนถึงโอนเงินก้อนแรก ทุกขั้นมีจุดให้เช็ค

เช็คก่อน: ตอนนี้คุณจำเป็นต้องมีกระเป๋าของตัวเองจริงไหม?

การถือคริปโตเองไม่ใช่ "เลเวลที่สูงกว่า" มันแก้ปัญหาเฉพาะข้อเดียว คือถ้าแพลตฟอร์มมีปัญหา เหรียญของคุณจะไม่โดนไปด้วย แลกกับการที่ปัญหาอีกข้อตกมาอยู่ที่คุณเต็ม ๆ คือถ้าคุณทำหายเอง ไม่มีใครช่วยตามคืนได้

ทำต่อเมื่อครบทั้งสามข้อนี้

• คุณเคยซื้อและถอนคริปโตจาก exchange จนจบอย่างน้อยหนึ่งครั้ง และรู้ว่า "เครือข่าย" กับ "ที่อยู่กระเป๋า" หมายถึงอะไร ถ้ายังไม่เคย อ่านบทความเรื่องการโอนก่อน
• เหรียญก้อนนี้ตั้งใจเก็บเกินหกเดือน ไม่ได้จะขายพรุ่งนี้
• ที่บ้านมีที่เก็บเอกสารกระดาษได้นาน ๆ และคนอื่นไม่บังเอิญไปเจอ

ถ้ามีข้อไหนยังทำไม่ได้ เก็บไว้ใน exchange ต่อไปจะปลอดภัยกว่า แค่เปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอนและตั้งรายการที่อยู่ถอนเงินที่อนุญาตไว้ วิธีตั้งอยู่ในบทความก่อนสมัคร

สามที่สำหรับเก็บคริปโต ต่างกันตรงไหน

บทความนี้อธิบายด้วยกระเป๋าบนมือถือ เพราะฟรีและมีขั้นตอนครบที่สุด ถ้าใช้กระเป๋าฮาร์ดแวร์ หลักการของ seed phrase เหมือนกันทุกอย่าง ทุกขั้นด้านล่างใช้ได้เหมือนเดิม เพิ่มแค่ข้อเดียว คือซื้อจากเว็บทางการของแบรนด์หรือตัวแทนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น ไม่ซื้อมือสอง และไม่ซื้อกล่องที่ถูกแกะแล้ว

ขั้นติดตั้งแอป คือจุดที่มิจฉาชีพชอบดักรอที่สุด

แอปกระเป๋าปลอมเป็นวิธีขโมยคริปโตที่ง่ายที่สุด เพราะคุณพิมพ์ seed phrase ใส่เอง คนร้ายแค่รับไปใช้ ขั้นนี้จึงควรทำช้า ๆ

1. หาเว็บทางการของกระเป๋าก่อน แล้วกดลิงก์จากเว็บนั้นไปที่ Play Store หรือ App Store อย่าค้นชื่อแอปในร้านค้าโดยตรง เพราะผลลัพธ์บนสุดอาจเป็นโฆษณาของแอปปลอม
2. ในหน้าร้านค้า ตรวจชื่อผู้พัฒนาให้ตรงกับที่เขียนไว้บนเว็บทางการ คะแนนรีวิวและยอดดาวน์โหลดปั่นได้ แต่ชื่อผู้พัฒนาปลอมยากกว่า
3. ไม่ใช้ลิงก์หรือไฟล์ติดตั้งที่ใครส่งมาให้ ไม่ว่าจะเป็น "แอดมิน" คนในกลุ่ม หรือคนที่เพิ่งรู้จัก

ติดตั้งเสร็จแล้วให้เลือก "สร้างกระเป๋าใหม่" ถ้าแอปไหนให้เลือกได้อย่างเดียวว่า "นำเข้ากระเป๋า กรุณากรอก seed phrase" ทั้งที่คุณยังไม่มี seed phrase เลย ให้ระวังเป็นพิเศษ นี่เป็นการเปิดเรื่องที่พบบ่อยของกระเป๋าปลอม

seed phrase คืออะไร? คำ 12 คำนี้ก็คือตัวกระเป๋า

ตอนสร้างกระเป๋า แอปจะให้คำภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำ นั่นคือ seed phrase ที่อยู่ทุกอันและเหรียญทุกเหรียญในกระเป๋าคำนวณออกมาจากคำชุดนี้ มันจึงไม่ใช่ "สำรองของรหัสผ่าน" แต่คือตัวกระเป๋าเอง ใครได้คำชุดนี้ไปก็กู้กระเป๋าของคุณบนเครื่องไหนก็ได้ แล้วโอนเหรียญออกไป โดยไม่ต้องใช้มือถือหรือรหัสแอปของคุณเลย

มีสองเรื่องที่ไม่ค่อยมีใครบอก

• คำเหล่านี้มาจากรายการคำตายตัว 2048 คำ (มาตรฐาน BIP39) มาตรฐานนี้ไม่มีรายการคำภาษาไทย คำที่ได้จึงเป็นภาษาอังกฤษ ไม่ต้องกังวลถ้าภาษาอังกฤษไม่แข็ง เพราะแค่คัดลอกทีละตัวอักษร และแต่ละคำแยกออกจากกันได้ด้วยตัวอักษรสี่ตัวแรก
• ผิดแค่ตัวอักษรเดียวก็กู้คืนไม่ได้แล้ว ไม่จำเป็นต้องรู้ความหมาย แต่ต้องคัดลอกให้เป๊ะ

รหัสแอปแค่ล็อกแอปบนมือถือเครื่องนี้ ส่วน seed phrase คือกุญแจตู้เซฟ ลืมรหัสแอป ลบแอปแล้วกู้คืนด้วย seed phrase ได้ แต่ถ้า seed phrase หาย ก็ไม่มีใครช่วยได้

จด seed phrase: 7 ขั้นที่ข้ามไม่ได้สักข้อ

1. หาที่เงียบ ๆ ที่ไม่มีกล้องหันมาทางจอ ปิดการแชร์หน้าจอและการอัดหน้าจอ
2. จดด้วยปากกาลงกระดาษ ไม่แคปหน้าจอ ไม่ถ่ายรูป ไม่คัดลอกวาง ไม่เก็บในโน้ตมือถือ และไม่ส่งเข้า LINE Keep ของตัวเอง รูปภาพและแชตถูกซิงก์ขึ้นคลาวด์ทั้งนั้น
3. ใส่เลขลำดับ 1 ถึง 12 หน้าแต่ละคำ ลำดับผิด คำ 12 คำเดิมก็เปิดกระเป๋าของคุณไม่ได้
4. เขียนตัวพิมพ์ แล้วเทียบกับหน้าจอทีละคำ ระวังตัวอักษรที่สับสนง่าย เช่น u กับ v หรือ l กับ i
5. แอปจะให้กดเลือกคำตามลำดับเพื่อยืนยัน ทำให้จบ อย่าข้าม
6. จดอีกหนึ่งชุด แล้วแยกสองชุดไว้คนละที่
7. อย่าเขียนชื่อกระเป๋าหรือคำว่า "seed phrase" ไว้บนกระดาษแผ่นเดียวกัน คนที่เก็บได้ เห็นแค่รายการคำที่ไม่มีหัวข้อ ก็ไม่แน่ว่าจะรู้ว่ามันคืออะไร

ใครก็ตามที่ขอคำชุดนี้ ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไร คือมิจฉาชีพ รวมถึงคนที่อ้างว่าเป็นฝ่ายบริการลูกค้าของกระเป๋าหรือ exchange หรืออ้างว่าจะช่วย "อัปเกรด" หรือ "ยืนยันตัวตน" กระเป๋าและ exchange ที่ถูกต้องไม่มีวันขอ

ก่อนใส่เงิน ซ้อมสักรอบเหมือนมือถือหายจริง

หลายคนใส่เงินทันทีหลังจดเสร็จ แล้วมารู้ตอนเปลี่ยนมือถือว่าคำที่เจ็ดเขียนผิด การซ้อมรอบนี้คือการหาข้อผิดพลาดนั้นให้เจอตอนกระเป๋ายังว่างอยู่

1. เปิดเมนู "รับ" แล้วจด 6 ตัวแรกกับ 6 ตัวท้ายของที่อยู่รับเงินไว้ในกระดาษทด
2. ลบกระเป๋าทิ้ง หรือถอนการติดตั้งแอป ในกระเป๋ายังไม่มีเงิน จึงไม่เสียอะไร
3. ติดตั้งใหม่ เลือก "นำเข้า/กู้คืนกระเป๋า" แล้วพิมพ์คำ 12 คำโดยดูจากกระดาษของคุณเท่านั้น
4. เปิดเมนู "รับ" อีกครั้ง ถ้า 6 ตัวแรกและ 6 ตัวท้ายตรงกับที่จดไว้ทุกตัว กระดาษแผ่นนั้นใช้ได้ ถ้าไม่ตรง แปลว่ามีคำหรือลำดับที่ผิด ให้เริ่มใหม่ด้วยกระเป๋าใบใหม่และจดใหม่ทั้งชุด อย่าไปแก้ทีละจุดบนแผ่นที่ผิด

ใช้เวลาแค่สิบนาที แต่สิบนาทีนี้ตัดสินว่าวันที่เปลี่ยนมือถือ คุณจะโล่งใจหรือใจหายวาบ

โอนครั้งแรก: เริ่มจากยอดเล็กที่เสียไปก็ไม่เจ็บ

ซ้อมผ่านแล้ว ค่อยถอนยอดเล็ก ๆ จาก exchange มาที่กระเป๋านี้ พอจ่ายค่าธรรมเนียมเครือข่ายและเหลืออีกนิดหน่อย ขั้นตอนเหมือนการถอนปกติ ต่างแค่รอบนี้ผู้รับคือตัวคุณเอง

• ในกระเป๋า เลือกเหรียญให้ถูก คัดลอกที่อยู่รับเงิน และดูว่าที่อยู่นั้นอยู่บนเครือข่ายอะไร
• ในหน้าถอนของ exchange เลือกเครือข่ายเดียวกัน เหรียญ เครือข่าย และที่อยู่ต้องตรงกันทั้งสามอย่าง หัวข้อเครือข่ายในบทความเรื่องการโอนอธิบายไว้ละเอียดกว่า
• วางที่อยู่แล้ว เทียบตัวอักษรหน้าและท้ายอีกครั้ง มัลแวร์บางตัวแอบเปลี่ยนสิ่งที่คุณคัดลอกไว้
• เงินเข้าแล้ว เอาที่อยู่ไปค้นใน block explorer ของเครือข่ายนั้น เพื่อยืนยันว่ารายการถูกบันทึกบนเชนจริง

ยอดเล็กเข้าแล้วและค้นเจอใน explorer ค่อยโอนยอดหลัก จ่ายค่าธรรมเนียมเพิ่มอีกครั้งเดียว ถือเป็นราคาถูก ๆ ของการรู้ว่าเส้นทางทั้งหมดใช้ได้จริง

กระดาษแผ่นนั้น เก็บไว้ที่ไหนถึงจะเสี่ยงน้อยที่สุด?

หน้าความปลอดภัยของกระเป๋าบน bitcoin.org มีหลักข้อหนึ่งที่ควรจำไว้ ข้อมูลสำรองไม่ควรพึ่งพาที่เดียว ควรเก็บสำเนาไว้มากกว่าหนึ่งสถานที่ และใช้วัสดุที่ทนทาน

ถ้าแปลงเป็นเรื่องในบ้านทั่วไป จะประมาณนี้

• กระดาษสองชุดเก็บสองที่ เช่น ชุดหนึ่งที่บ้านคุณ อีกชุดที่บ้านพ่อแม่ที่ไว้ใจได้ เหตุการณ์ครั้งเดียว ไม่ว่าจะน้ำท่วมหน้าฝน ไฟไหม้ หรือกล่องหายตอนย้ายบ้าน ต้องไม่ทำให้เสียหายทั้งสองชุดพร้อมกัน
• ใส่กระดาษในถุงซิปล็อกกันความชื้น เก็บในลิ้นชักชั้นบนหรือกล่องที่ล็อกได้ ห่างจากครัว ห้องน้ำ และหน้าต่าง
• ถ้ายอดเงินมากขึ้น พิจารณาแผ่นโลหะสำหรับสลัก seed phrase ที่กันน้ำและกันไฟ
• ไม่เก็บไว้ในที่ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ไม่ว่าจะเป็นคลาวด์ ร่างอีเมล แอปแชต หรือโน้ตมือถือ bitcoin.org เองก็เตือนว่าข้อมูลสำรองที่เก็บออนไลน์ถูกขโมยได้ง่ายมาก

อีกเรื่องที่คนมักลืม ถ้าเกิดอะไรขึ้นกับคุณ ครอบครัวรู้ไหมว่ามีเงินก้อนนี้อยู่ ไม่จำเป็นต้องบอก seed phrase กับใคร แต่เขียนบันทึกไว้คู่กับเอกสารสำคัญอื่น ๆ ได้ว่า "มีคริปโตอยู่ ข้อมูลสำรองเก็บไว้ที่ไหน และใครช่วยกู้คืนได้"

5 แบบที่คนมักทำคริปโตหาย กับวิธีป้องกัน

คำถามที่มักตามมาก่อนเริ่มถือคริปโตเอง

ข้อมูลอ้างอิงของบทความนี้

• หลักการสำรองข้อมูล (เก็บหลายที่ เข้ารหัสสำรองออนไลน์): bitcoin.org: Securing your wallet
• รายการคำ 2048 คำและกฎตัวอักษรสี่ตัวแรก: ต้นฉบับมาตรฐาน BIP39
• รูปแบบการขโมยผ่านเกมบล็อกเชนและคำแนะนำในการป้องกัน: IC3, I-030923-PSA

หน้านี้อัปเดตล่าสุด: 2026-09-15 บทความนี้ใช้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน และไม่ได้แนะนำกระเป๋ายี่ห้อใดเป็นการเฉพาะ

อ่านต่อ

• โอนเงินข้ามประเทศยอดเล็ก ค่าธรรมเนียมคริปโตอาจแพงกว่า →
• ก่อนลงเงิน อ่าน 7 ความเสี่ยงนี้ →
• stablecoin มั่นคงจริงไหม →